¯ÖϲÖÖê¬Ö, ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ †Ö×ÞÖ ¯ÖÏÖ–Ö µÖÖÓ“µÖÖ ÃÖÆüÖµµÖÖ®Öêê þ֟Ö:»ÖÖ ´Ö¤üŸÖ Ûú¸üÖ.

ˆŸÃÖÖÔÆü¾Ö¬ÖÔÛú ׿ÖÛúÞµÖÖ“ÖÖ †®Öã³Ö¾Ö

‡ŸÖ¸ü ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ³ÖÖÂÖÖÓ“µÖÖ ´Ö¤üŸÖß®Öê ØÆü¤üß ×¿ÖÛúÞµÖÖÃÖÖšüß µÖê£Öê ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ

׿ÖõÖÞÖ †Ö×ÞÖ ³ÖÖÂÖÖ ¯ÖÏ׿ÖõÖÞÖ / †³µÖÖÃÖÖÃÖÆü †Ö¯Ö»µÖÖ •Öß¾Ö®ÖÖŸÖ»µÖÖ ÃÖ¾ÖÔ õÖê¡ÖÖÓ®ÖÖ ÃÖÝÖÞÖÛú ŸÖÓ¡Ö–ÖÖ®ÖÖ®Öê ÃÖ´Ö鬤ü Ûêú»Öê †ÖÆêü. ÃÖÓÝÖÞÖÛú, Ûéú×¡Ö´Ö ²Öã׬¤ü´Ö¢ÖÖ †Ö×ÞÖ ²ÖÆãü´ÖÖ¬µÖ´Ö ŸÖÓ¡Ö–ÖÖ®ÖÖŸÖᯙ ¯ÖÏÝÖŸÖß´Öãôêû, ÝÖŸÖß×¿Ö»Ö †Ö×ÞÖ ÁÖÖ¾µÖ, ¥ü™üß ¾Ö “Ö»ÖŸÖ ×“Ö¡Ö µÖÖÓÃÖÆü ÃÖÆü•Ö ¤êü¾ÖÖ®Ö ‘Öê¾ÖÖ®Ö Ûú¸üÞÖÖ¸êü ³ÖÖÂÖÖ ×¿ÖÛú¾ÖÞÖÖ¸êü ¯ÖòÛêú•ÖêÃÖË ŸÖµÖÖ¸ü Ûú¸üÞÖê ¿ÖŒµÖ —ÖÖ»Öê †ÖÆêü. †ÖÃÖÖ´Öß, ²ÖÓÝÖ»ÖÖ, Ûú®®Ö›ü, ´Ö»µÖÖôûß, ´Ö×ÞÖ¯Öã¸üß, ´Ö¸üÖšüß, ŸÖ×´Öôû †Ö×ÞÖ ŸÖê»ÖÝÖæ µÖÖ“µÖÖ ´ÖÖ¬µÖ´ÖÖŸÖæ®Ö ØÆü¤üß ×¿ÖÛúÞµÖÖÃÖÖšüß ´Öîס֯ÖãÞÖÔ †Ö×ÞÖ ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß †ÃÖê LILA (Learning Indian Languages through Artificial intelligence) ØÆü¤üß ¯ÖϲÖÖê¬Ö, ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ †Ö×ÞÖ ¯ÖÏÖ–Ö ¯ÖòÛêú•ÖêÃÖË ÃÖ¬µÖÖ ×¾ÖÀ¾Ö¾µÖÖ¯Öß •ÖÖóµÖÖ¾Ö¸ü ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêŸÖü.

¾ÖµÖŒŸÖßÛú †Ö×ÞÖ ÃÖÖ´Öã¤üÖ×µÖÛú ¯ÖÞÖê ¾ÖÖ¯Ö¸üÞµÖÖÃÖÖšüß ×Æü ¯ÖòÛêú•ÖêÃÖË ÃÖÓŸÖã×»ÖŸÖ †ÖÆêüŸÖ. ŸÖ£ÖÖ¯Öß ŸÖê ׿ÖõÖÛúÖÃÖÖšüß ¯ÖµÖÖÔµÖ ÆüÖê‰ú ¿ÖÛúŸÖ ®ÖÖÆüß. ¬Ö›êü †×¬ÖÛú ˆŸÃÖ挟ÖÖ¯ÖãÞÖÔ Ûú¸üÞµÖÖÃÖÖšüß, ¾Öêôû ¾ÖÖ“Ö×¾ÖÞµÖÖÃÖÖšüß ×¿ÖõÖÛú ÊÖ ¯ÖòÛêú•ÖêÃÖË “ÖÖ ˆ¯ÖµÖÖêÝÖ Ûúºþ ¿ÖÛúŸÖÖŸÖ. ŸÖÃÖê“Ö ¯ÖÏ׿ÖõÖÞÖÖ£ÖÖÕ“Öê ¯ÖÏ¿®Ö šüÖêÃÖ¯ÖÞÖê ÃÖ´Ö•Öæ®Ö ‘ÖêÞµÖÖ“Öß ÃÖÓ‘Öß®Öß ˆ¯Ö»Ö²¬Ö Ûúºþ ¿ÖÛúŸÖÖŸÖ.

³ÖÖ¸üŸÖ ÃÖ¸üÛúÖ¸ü“µÖÖ, ÝÖéÆü´ÖÓ¡ÖÖ»ÖµÖÖ“µÖÖ ¸üÖ•Ö³ÖÖÂÖÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖÖŸÖ±ìú ¯ÖÖ¸Óü¯ÖÖ׸üÛú †Ö×ÞÖ ´ÖãŒŸÖ ×¿ÖõÖÞÖÖŸÖ ×¿ÖÛú¾Ö»µÖÖ •ÖÖÞÖÖ·µÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖϲÖÖê¬Ö, ØÆü¤üß ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ †Ö×ÞÖ ØÆü¤üß ¯ÖÏ–Ö †³µÖÖÃÖÛÎú´ÖÖ¾Ö¸ü Æêü ¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ †ÖÆêüŸÖ.

»Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖϲÖÖê¬Ö

ØÆü¤üß ³ÖÖÂÖê“Öê ¯ÖÏÖ£Ö×´ÖÛú –ÖÖ®Ö ¤êüÞÖê †Ö×ÞÖ †Öî¯Ö“ÖÖ׸üÛú ³ÖÖÂÖê“ÖÖ ¾ÖÖ¯Ö¸ü †Ö¯Ö»µÖÖ ¤îü®ÖÓ¤üß®Ö •Öß¾Ö®ÖÖŸÖ Ûú¸üÞµÖÖµÖÖêÝµÖ ²Ö®Ö×¾ÖÞÖê ÆüÖ »Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖϲÖÖê¬Ö“ÖÖ ˆ§êü¿Ö †ÖÆêü. ¯ÖòÛêú•Ö ´Ö¬µÖê ²ÖÖ¸üÖÜÖ›üß, ¿Ö²¤ü ÃÖÓÝÖÏÆü, ¬Ö›êü (51) †Ö×ÞÖ ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö Æêü ´ÖÖò›ü¶ã»Ö †ÖÆêüŸÖ.

1. ²ÖÖ¸üÖÜÖ›üß ´ÖÖò›ü¶æ»Ö

• ¾µÖÓ•Ö®Ö †Ö×ÞÖ Ã¾Ö¸ü×¾Ö³ÖÖÝÖÖŸÖ, †Ö¯ÖÞÖ ¯ÖÏŸµÖêÛú ´ÖãôûÖõÖ¸üÖ“ÖÖ ˆ““ÖÖ¸ü ÛúÃÖÖ Ûú¸üÖµÖ“ÖÖ Æêü ׿ÖÛúÞÖÖ¸ †ÖÆüÖŸÖü. ´ÖãôûÖõÖ¸üÖ“ÖÖ ˆ““ÖÖ¸ü ‹êÛúÞµÖÖÃÖÖšüß ŸµÖÖ“µÖÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ.



• þָüד֮Æêü, ÃÖÓµÖãŒŸÖ ¾µÖÓ•Ö®Öê †Ö×ÞÖ _ ×¾Ö³ÖÖÝÖ ŸÖã´ÆüÖÓ»ÖÖ ¯ÖÏÃÖÓ×ÝÖÛú ´ÖÖ×ÆüŸÖß, ¯ÖÏÖ£Ö×´ÖÛú ´ÖÖ×ÆüŸÖß †Ö×ÞÖ ¯ÖÏŸµÖêÛúÖ“Öê ˆ¤üÖÆü¸üÞÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö Ûú¸üŸÖÖê.



• '¿Ö²¤ü ×®Ö´ÖÖÔÞÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ' ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ ¿Ö²¤ü †Ö×ÞÖ ŸµÖÖ“Öê †£ÖÔ ×“Ö¡ÖÖ“µÖÖ ÃÖÖÊÖ®Öê ׿ÖÛú¾ÖŸÖÖê. ¿Ö²¤üÖ“Öê ˆ““Ö¸ü †Ö×ÞÖ ˆ““ÖÖ¸üÞÖ ¿Öî»Öß ×¿ÖÛúÞµÖÖ“Öß ÃÖã×¾Ö¬ÖÖ 'ˆ““ÖÖ¸ü' ÃÖã×¾Ö¬Öê´Ö¬µÖê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêüŸÖ.



• ¤êü¾Ö®ÖÖÝÖ¸üß ×»Ö¯Öß´Ö¬µÖê ´ÖãôûÖõÖ¸êü Ûú¿Öß ×»ÖÆüÖ×¾ÖŸÖ Æêü ÃÖÆü•Ö †Ö×ÞÖ ÃÖÖ꯵ÖÖ ¯Ö¬¤üŸÖß®Öê ׿ÖÛú×¾Ö»Öê •ÖÖŸÖê. ™ÒêüÃÖ (×ÝÖ¸ü¾ÖÖ) ×®Ö¾Ö›ü»Öê»Öê ´ÖãôûÖõÖ¸ ¯Ö›üªÖ¾Ö¸ü ×»Ö×ÆüÞµÖÖ“µÖÖ ÛÎú´Ö¾ÖÖ¸üß®ÖãÃÖÖ¸ü ×ÝÖ¸ü¾ÖŸÖÖê. ™ÒêüÃÖ (×ÝÖ¸ü¾ÖÖ) ÃÖã×¾Ö¬Öê²Ö¸üÖê²Ö¸ü ×®Ö¾Ö›üÛú ¿Ö²¤ü ÃÖã¨üÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêüŸÖ.

• ד֡Öê, ¿Ö²¤ü ÜÖêôû †Ö×ÞÖ †³µÖÖÃÖ µÖÖÓ“µÖÖ´ÖÖ±ÕúŸÖ ¿Ö²¤üÃÖÓÝÖÏÆü ´ÖÖò›ü¶æ»Ö ŸÖã´ÆüÖÓ»ÖÖ ¾ÖÝÖáÛéúŸÖ ¿Ö²¤üÃÖÓÝÖÏÆüÖ“Öß †ÖêôûÜÖ Ûúºþ®Ö ¤êü‡Ô»Ö. •Öê¾ÆüÖ ŸÖã´Æüß ¿Ö²¤ü ÃÖÓÝÖÏÆü ´ÖÖò›ü¶æ»Ö ×®Ö¾Ö›üÖ»Ö, ŸÖê¾ÆüÖ ÜÖÖ»Öᯙ ¯ÖµÖÖÔµÖ ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ×´ÖôûŸÖß»Ö:

1. ÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ¿Ö²¤üÃÖÓÝÖÏÆü (דִֵ֡Ö)
2. ÛúÖµÖÖÔ»ÖµÖÖÓ“Öß ®ÖÖ¾Öê.
3. ¯Ö¤
4. ´ÖÓ¡ÖÖ»ÖµÖÖ“Öß ®ÖÖ¾Öê

• ÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ¿Ö²¤üÃÖÓÝÖÏÆü Ûúôß¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ †Ö×ÞÖ ŸÖã´ÆüÖÓ»ÖÖ ×“Ö¡ÖÖÓ“µÖÖ ÃÖÖÊÖ®Öê ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öê»Öê ¾ÖÝÖáÛú¸üÞÖ ×¤üÃÖŸÖß»Ö. ¾ÖÝÖáÛú¸üÞÖÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú ®Ö Ûú¸üŸÖÖ ´ÖÖ‰úÃÖ †Ö®ÖÖ †Ö×ÞÖ ÜÖÖ»Öᯙ ¯ÖµÖÖÕµÖÖ¾Ö¸ü ´ÖꮵÖæ פüÃÖê»Ö.

1. ¿Ö²¤üÖÓ“Öê †£ÖÔ (¿Ö²¤üÖ£ÖÔ)
2. ÛéúŸÖß 1
3. ÛéúŸÖß 2
4. ÛéúŸÖß 3
5. ÛéúŸÖß 4
6. ˆ»Ö™üß ¯ÖÖ»Ö™üß †õÖ¸êü ×´ÖÁÖßŸÖ Ûú¸üÖ

• ¬Ö›ü¶ÖÓ“µÖÖ ™òü²Ö¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûêú»µÖÖ¾Ö¸ü, ŸÖã´ÆüÖÓ»ÖÖ †ÃÖê ×“Ö¡Ö ×¤üÃÖê»Ö •µÖÖŸÖ ¬Ö›ü¶ÖÓ“Öê †ÖÛú›êü †ÃÖŸÖß»Ö. ÃÖÝÖôêû ×´Öôæû®Ö ‹ÛæúÞÖ 26 ¬Ö›êü »Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖϲÖÖê¬Ö ´Ö¬µÖê †ÖÆêüŸÖ. Æü¾ÖÖ †ÃÖ»Ö껵ÖÖ ¬Ö›ü¶Ö“µÖÖ †ÖÛú›ü¶Ö¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ.



• ¯ÖÏŸµÖêÛú ¬Ö›üÖ ÜÖÖ»Öß»Ö ×¾Ö³ÖÖÝÖÖÓŸÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ»Öê»ÖÖ †ÖÆêü.

  1. ˆ§êü¿Ö ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  2. ¾ÖÖŒµÖ ¸ü“Ö®ÖÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  3. Ûú£Ö®Ö ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  4. ®Ö¾Öê ¿Ö²¤ü ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  5. ¿Ö²¤üÃÖ´ÖãÆü ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  6. ¾µÖÖÛú¸üÞ ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  7. ÃÖ¸üÖ¾Ö ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  8. þÖÖ¬µÖÖµÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ
  9. “ÖÖ“ÖÞÖß ×¾Ö³ÖÖÝÖ

• ¯ÖÏŸµÖêÛú ¬Ö›ü¶ÖÃÖÖšüß Ûú£Ö®Ö ×¾Ö³ÖÖÝÖÖŸÖ, ¯Ö׸ü“”êû¤üÖ“µÖÖ ÃŸÖ¸üÖ¾Ö¸ü ×¾Æü×›üµÖÖê (“Ö»Öד֡Ö) “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¾ÖÖŒµÖ ßָüÖ¾Ö¸ü “Ö»Ö×“Ö¡Ö “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¯Ö׸ü“”êû¤ü ßָüÖ¾Ö¸ü ÁÖÖ¾µÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¾ÖÖŒµÖ ßָüÖ¾Ö¸ü ÁÖÖ¾µÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¿Ö²¤ü ßָüÖ¾Ö¸ü ÁÖÖ¾µÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¯Ö׸ü“”êû¤üÖ“Öê ³ÖÖÂÖÖÓŸÖ¸ü, ¯ÖãÞÖÔ Ûú£Ö®ÖÖ“Öê ´Öãôû ³ÖÖÂÖÖÓŸÖ¸ü, ¿Ö²¤ü †Ö×ÞÖ ¾ÖÖŒµÖ ßָüÖ¾Ö¸ü ¸êüÛúÖò›Ôü †Ö×ÞÖ Ûú´¯Öê¸ü ÃÖã×¾Ö¬ÖÖ ‡ŸµÖÖ¤üß ¾Öî׿Ö™ü¶ê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêüŸÖ. ¯Ö›üªÖ“µÖÖ ¾Ö¸ü“µÖÖ ˆ•Ö¾µÖÖ ÆüÖŸÖÖ²ÖÖ•Öæ»ÖÖ ¯Öã¸ü×¾Ö»Ö껵ÖÖ ¯Öãœü“ÖÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ †Ö×ÞÖ ´ÖÖÝÖ“ÖÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ ÊÖ Ûúôûß¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûúºþ®Ö ŸÖã´Æüß ‹ÛúÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖÖŸÖæ®Ö ¤ãüÃÖ·µÖÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖÖŸÖ ¯ÖϾÖÖÃÖ Ûúºþ ¿ÖÛúŸÖÖ.

×™ü¯Ö : Æêü ®ÖÖë¤ü Ûúºþ®Ö šêü¾ÖÖ Ûúß, ¯ÖòÛêú•Ö“µÖÖ ÛúÖêÞÖŸµÖÖÆüß ³ÖÖÝÖÖŸÖ ŸÖã´Æüß ŸÖã´Ö“µÖÖ ´ÖÖ‰úÃÖ“µÖÖ ˆ•Ö¾µÖÖ Ûúôûß¾Ö¸ü ¯Öã¸ü×¾Ö»Ö껵ÖÖ '¯ÖϾÖÖÃÖ ´ÖꮵÖæ' ØÛú¾ÖÖ 'ÃÖÓ×õÖ¯ŸÖ ´ÖꮵÖ'æ ¾ÖÖ¯Ö¸üÖ®Öê •ÖÖ‰ú ¿ÖÛúŸÖÖ. †×¬ÖÛú ´ÖÖ×ÆüŸÖßÃÖÖšüß 'F1' ¤üÖ²ÖÖ •ÖêÞÖêÛúºþ®Ö ´Ö¤üŸÖ ؾ֛üÖê ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öß •ÖÖ‡Ô»Ö. ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ •µÖÖ ¾ÖÝÖáÛú¸üÞÖÖŸÖ ´Ö¤üŸÖ Æü¾Öß †ÖÆêü ŸÖê ¾ÖÝÖáÛú¸üÞÖ ×®Ö¾Ö›üÖ.

4. ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×¾Ö³ÖÖÝÖ

• ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ™òü²Ö¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûúºþ®Ö ŸÖã´Æüß ÃÖ¸üôû ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×´Öôû¾Öæ ¿ÖÛúŸÖÖ. "¯ÖϾÖÖÃÖ" ´ÖꮵÖæ ØÛú¾ÖÖ ÃÖÓ×õÖ¯ŸÖ ´ÖꮵÖ擵ÖÖ ÃÖÖÊÖ®Öê ŸÖã´Æüß ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×´Öôû¾Öæ ¿ÖÛúŸÖÖ. ¯Ö›üªÖ¾Ö¸ü ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ´ÖãôûÖõÖ¸êü ÃÖ×“Ö¡Ö ×¤üÃÖŸÖß»Ö.



• †¯Öê×õÖŸÖ ¿Ö²¤üÖ“µÖÖ ¯Ö×Æü»µÖÖ †õÖ¸üÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ. ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ¤ãüÃÖ·µÖÖ ¯ÖÖ®ÖÖ¾Ö¸ü ‘Öê‰ú®Ö ÝÖê»Öê •ÖÖ‡Ô»Ö. •Öê£Öê ›üÖ¾µÖÖ ²ÖÖ•Öæ»ÖÖ ‹Ûú ”ûÖê™üÖ ²ÖÖòŒÃÖ ×¤üÃÖê»Ö •ÖÖê ¿Ö²¤üÖ“Öß ÃÖã“Öß ¤üÖÜÖ¾Öê»Ö.



• †¯Öê×õÖŸÖ ¿Ö²¤üÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ †Ö×ÞÖ ÜÖÖ»Öᯙ ´ÖÖ×ÆüŸÖß ˆ•Ö¾µÖÖ ²ÖÖ•Öæ»ÖÖ ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öß •ÖÖ‡Ô»Ö. ØÆü¤üß ¿Ö²¤ü, ŸµÖÖ“Ö †£ÖÔ †Ö×ÞÖ ŸµÖÖ“Öê ¾µÖÖÛú¸üÞÖÖŸ´ÖÛú ×¾Ö³ÖÖÝÖ (®ÖÖ´Ö, ×ÛÎúµÖÖ¯Ö¤ü, Ø»ÖÝÖ, ÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ´ÖÖ×ÆüŸÖß •Öß »ÖÖÝÖæ ÆüÖê‡Ô»Ö.)



• •Öê£Öê µÖÖêÝµÖ †ÖÆêü ŸÖê£Öê ÃÖÖÓÃÛéúןÖÛú ×™ü¯ÖÖ ×¤ü»Ö껵ÖÖ †ÖÆêüŸÖ.

×™ü¯Ö : ÆüÖ ´ÖµÖÖÔפüŸÖ ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö †ÖÆêü.

»Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ

»Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ ÆüÖ ÃÖÓ¯ÖãÞÖÔ¯ÖÞÖê ×¾¤ü×ŸÖµÖ ÁÖêÞÖß“µÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö †ÃÖæ®Ö, ŸÖÖê ÃÖ¸üÛúÖ¸üß †Ö×ÞÖ ×®ÖÝÖ´Ö ÃÖê¾ÖÛúÖÓÃÖÖšüß ²Ö®Ö¾Ö»Öê»ÖÖ †ÖÆêü. »Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö ¯ÖæÞÖÔ Ûêú»µÖÖ®ÖÓŸÖ¸ü ˆ®®ÖŸÖ ØÆü¤üß ×¿ÖÛúÞµÖÖÃÖÖšüß ÆüÖ ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß †ÖÆêü. ˆ§êü¿Ö †ÃÖÖ †ÖÆêü Ûúß, ØÆü¤üß“Öê ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ‡ŸÖÛêú –ÖÖ®Ö ¯ÖÏÖ¯ŸÖ ¾ÆüÖ¾Öê Ûúß •ÖêÞÖê Ûúºþ®Ö ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ŸÖê ¤îü®ÖÓפüÞÖ •Öß¾Ö®ÖÖŸÖ»µÖÖ ³ÖÖÂÖÖ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸üÖŸÖ †Ö×ÞÖ ×»Ö×ÜÖŸÖ ØÆü¤üß ŸµÖÖ“µÖÖ ¯ÖϵÖÖê×ÝÖÛú ¾µÖÖÛú¸üÞÖÖÃÖÆü ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß ¯Ö›üÖ¾Öê.

¯ÖÏ×¾ÖÞÖ ¯ÖòÛêú•Öê Æêü ¬Ö›êü (27 ¬Ö›êü †Ö×ÞÖ 04 ¯Öã®Ö¸ü×»Ö×ÜÖŸÖ ¬Ö›êü) †Ö×ÞÖ ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ´ÖÖò›ü¶æ»Ö“Öê ²Ö®Ö»Öê †ÖÆêü.

1. ¬Ö›êü ´ÖÖò›ü¶æ»Ö

• ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ“µÖÖ ¬Ö›ü¶Ö ´ÖÖò›ü¶æ»Ö´Ö¬µÖê ¯ÖϲÖÖê¬Ö ¬Ö›ü¶Ö“Öê ÃÖ¾ÖÔ 9 ×¾Ö³ÖÖÝÖ †ÖÆêüŸÖ.
• ¯Ö׸ü“”êû¤ü ßָüÖ¾Ö¸ü “Ö»ÖŸÖ×“Ö¡Ö “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¾ÖÖŒµÖßָüÖ¾Ö¸ü “Ö»ÖŸÖ×“Ö¡Ö “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¯Ö׸ü“”êûŸÖ ßָüÖ¾Ö¸ü ÁÖÖ¾µÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¾ÖÖŒµÖßָüÖ¾Ö¸ü ÁÖÖ¾µÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¿Ö²¤ü ßָüÖ¾Ö¸ü ÁÖÖ¾µÖ “ÖÖ»Ö×¾ÖÞÖê, ¯Ö׸ü“”êû¤üÖ“Öê ³ÖÖÂÖÖÓŸÖ¸ü, ¯ÖãÞÖÔ Ûú£Ö®ÖÖ“Öê ´Öãôû ³ÖÖÂÖÖÓŸÖ¸ü, ¿Ö²¤ü †Ö×ÞÖ ¾ÖÖŒµÖ ßָüÖ¾Ö¸ü ¸êüÛúÖò›Ôü †Ö×ÞÖ Ûú´¯Öê¸ü ÃÖã×¾Ö¬ÖÖ ‡ŸµÖÖ¤üß ÃÖã×¾Ö¬ÖÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö †ÖÆêüŸÖ.

• ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ™òü²Ö¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûúºþ®Ö ŸÖã´Æüß ÃÖ¸üôû ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×´Öôû¾Öæ ¿ÖÛúŸÖÖ. "¯ÖϾÖÖÃÖ" ´ÖꮵÖæ ØÛú¾ÖÖ ÃÖÓ×õÖ¯ŸÖ ´ÖꮵÖ擵ÖÖ ÃÖÖÊÖ®Öê ŸÖã´Æüß ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×´Öôû¾Öæ ¿ÖÛúŸÖÖ. ´ÖãôûÖõÖ¸êü ÃÖ×“Ö¡Ö ¯Ö›üªÖ¾Ö¸ü ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öê •ÖÖ‡Ô»Ö.
• †¯Öê×õÖŸÖ ¿Ö²¤üÖ“µÖÖ ¯Ö×Æü»µÖÖ †õÖ¸üÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú ÛúÖ¸üÖ. ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ¤ãüÃÖ·µÖÖ ¯ÖÖ®ÖÖ¾Ö¸ü ‘Öê‰ú®Ö ÝÖê»Öê •ÖÖ‡Ô»Ö •Öê£Öê •ÖÖ¾µÖÖ ²ÖÖ•Öã»ÖÖ ‹Ûú ”ûÖê™üÖ ²ÖÖòŒÃÖ ×¤üÃÖê»Ö •ÖÖê ¿Ö²¤üÖÓ“Öß ÃÖæ“Öß ¤üÖÜÖ¾Öê»Ö.
• †¯Öê×õÖŸÖ ¿Ö²¤üÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ †Ö×ÞÖ ÜÖÖ»Öᯙ ´ÖÖ×ÆüŸÖß ˆ•Ö¾µÖÖ ²ÖÖ•Öã»ÖÖ ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öß •ÖÖ‡Ô»Ö. ØÆü¤üß ¿Ö²¤ü, ŸµÖÖ“ÖÖ †£ÖÔ †Ö×ÞÖ ŸµÖÖ“Öê ¾µÖÖÛú¸üÞÖÖŸ´ÖÛú ×¾Ö³ÖÖÝÖ (®ÖÖ´Ö, ×ÛÎúµÖÖ¯Ö¤ü, Ø»ÖÝÖ, ÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ´ÖÖ×ÆüŸÖß •Öß »ÖÖÝÖæ ÆüÖê‡Ô»Ö.)
• •Öê£Öê µÖÖêÝµÖ †ÖÆê ŸÖê£Öê ÃÖÖÓÃÛéúןÖÛú ×™ü¯ÖÖ ×¤ü»Ö껵ÖÖ †ÖÆêüŸÖ.

×™ü¯Ö : ÆüÖ ´ÖµÖÖÔפüŸÖ ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö †ÖÆêü.

»Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖÏÖ–Ö

»Öß»ÖÖ ØÆü¤üß ¯ÖÏÖ–Ö ÆüÖ ¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö ×¾ÖÂÖê¿ÖÛúºþ®Ö †ÃÖÖ ŸÖµÖÖ¸ü Ûêú»ÖÖ †ÖÆêü ×Ûú, •ÖêÞÖêÛúºþ®Ö ×¾ÖªÖ£Öá ØÆü¤üߟÖæ®Ö ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ ÛúÖµÖÖÔ»Ö×µÖÛú ¯Ö¡Ö¾µÖ¾ÖÆüÖ¸üÖ“Öê †Ö¸êüÜÖ®Ö †Ö×ÞÖ ×™ü¯ÖÖ, †Ö¤êü¿Ö, •ÖÖ×Æü¸üÖŸÖ, †Ö¾Öê¤ü®Ö¯Ö¡Ö, ¾Öé¢Ö, ‡¿ÖÖ¸üÖ, ×¾Ö¾Ö¸üÞÖê, ”ûÖê™êü ¯Ö¡Ö ÛúÖµÖÔ¾ÖÖÆüß ¯Ö¡Ö, ×¾Ö®ÖÓŸÖß ¯Ö¡Ö, ôָüÞÖ¯Ö¡Ö, ¾ÖŸÖÔ´ÖÖ®Ö ¯Ö¡Ö ¾Öé¢Ö, ÃÖ¸üÛúÖ¸üß ÃÖæ“Ö®ÖÖ ‡ŸµÖÖ¤üß •Öê ÃÖÓ‘Ö¸üÖ•µÖ ÃÖ¸üÛúÖ¸ü´Ö¬µÖê ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ †ÖÆêüŸÖ ŸÖê ×»Ö×ÆüÞµÖÖÃÖ ÃÖõÖ´Ö ÆüÖêŸÖß»Ö. ØÆü¤üß µÖÖêÝµÖ ŸÖÖÓסÖÛú ÃÖÓ–ÖÖ †Ö×ÞÖ ˆ““ÖÖ¸üÞÖ ¾ÖÖ¯Ö¸üÞµÖÖ“Öê ÛúÖî¿Ö»µÖ ¾ÖÖœü×¾ÖÞµÖÖÃÖ ´Ö¤üŸÖ Ûú¸üŸÖê. ¯ÖÖšü¶ÛÎú´ÖÖŸÖ»Öê ¿Ö²¤ü †Ö×ÞÖ Ûú£Ö®Ö †¿µÖÖ¯ÖÏÛúÖ¸êü ŸÖµÖÖ¸ü Ûêú»Öê †ÖÆêüŸÖ •ÖêÞÖêÛúºþÞÖ ¯ÖÏŸµÖõÖ ØÛú¾ÖÖ †¯ÖÏŸµÖõÖ ¯ÖÞÖê, ÛúÖµÖÖÔ»ÖµÖÖÓ“µÖÖ Ã¾Öºþ¯ÖÖ ²Ö§ü»Ö“Öß ´ÖÖ×ÆüŸÖß, ×¾Ö×¾Ö¬Ö ÛúÖµÖÖÔ»ÖµÖÖ“Öê ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü †Ö×ÞÖ ¯Ö¨üŸÖß, ÃÖ¸üÛúÖ¸üß »ÖêÜÖÖ¯Ö¡Ö, ÛúÖµÖÔ¯Ö¨üŸÖß, ÛúÖµÖÔ õÖê¡Öê †Ö×ÞÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖÖŸÖ ÛúÖ´ÖÖ“Öê ×¾ÖŸÖ¸üÞÖ †Ö×ÞÖ ¾ÖêÝÖ¾ÖêÝÖóµÖÖ ¯ÖÏÛúÖ¸ü“Öß ¯Ö¡Öê, †•ÖÔ †Ö×ÞÖ †Ö¸êüÜÖ®Ö •Öê ÛúÖµÖÖÔ»ÖµÖÖŸÖ ¾ÖÖ¯Ö¸ü»Öê •ÖÖŸÖê µÖÖ“Öß ´ÖÖ×ÆüŸÖß ×´ÖôûÖ¾Öß.

ÃÖÓ‘Ö¸üÖ•µÖÖ“Öê Ûú´ÖÔ“ÖÖ¸üß,†¬ÖÔ ÃÖ¸üÛúÖ¸üß Ûú´ÖÔ“ÖÖ¸üß, ÃÖÖ¾ÖÔ•Ö×®ÖÛú ˆªÖêÝÖÖŸÖᯙ Ûú´ÖÔ“ÖÖ¸üß, ´ÖÓ›üôû †Ö×ÞÖ †ÖÙ£ÖÛú ÃÖÓãÖÖŸÖ»Öê Ûú´ÖÔ“ÖÖ¸üß µÖÖÓ®ÖÖ ŸµÖÖÓ“Öê ÛúÖµÖÖÔ»Ö×µÖ®Ö ÛúÖ´Ö †Ö׬ÖÛúÖ׬ÖÛú ³ÖÖÂÖêŸÖ Ûú¸üÞµÖÖÃÖÖšüß, ØÆü¤üß ³ÖÖÂÖê“ÖÖ ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üÛú ¾ÖÖ¯Ö¸ü ÃÖõÖ´Ö¯ÖÞÖê Ûú¸üÞµÖÖ“µÖÖ ¥ü™üßÛúÖê®ÖÖŸÖæ®Ö Æêü ¯ÖòÛêú•Ö ²Ö®Ö×¾Ö»Öê †ÖÆêü.

ØÆü¤üß ¯ÖÏ×¾ÖÞÖ ¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö ¯ÖãÞÖÔ Ûêú»ÖÖ †ÖÃÖÖ¾ÖÖ ØÛú¾ÖÖ ²ÖÖê»Öß †Ö×ÞÖ ×»Ö×ÜÖŸÖ ØÆü¤üß“ÖÖ ŸµÖÖ ÃŸÖ¸üÖ²Ö¸üÖê²Ö¸üß“Öê ¾µÖ¾ÖÆüÖ׸üÛú –ÖÖ®Ö †ÃÖÖ¾Öê, ×Æü »Öß»ÖÖ ¯ÖÏÖ–Ö ¯ÖòÛêú¿Ö ¾µÖÖ¯Ö¸üÞµÖÖ“Öß ¯Öæ¾ÖÔ†™ü †ÖÆêü. •µÖÖ“Öß ´ÖÖŸÖé³ÖÖÂÖÖ ØÆü¤üß †ÖÆêü ¯Ö¸ÓüŸÖã •Öê †×¬ÖÛéúŸÖ †•ÖÔ, ˆ““Ö¸ü, ŸÖÖÓסÖÛú ¾µÖÖܵÖÖ ‡ŸµÖÖ¤üß ÛúÖµÖÖÔ»Ö×µÖÛú ÛúÖ´Ö ØÆü¤üߟÖæ®Ö Ûúºþ ‡“”ûߟÖÖê ŸÖê »ÖÖêÛú Æêü ¯ÖòÛêú•Ö ¾ÖÖ¯Öºþ ¿ÖÛúŸÖÖŸÖ.

¯ÖÏÖ–Ö ¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö †Ö¸êüÜÖ®Ö
¯ÖÖšü¶ÛÎú´Ö ÆüÖ 33 ¬Ö›êü ²ÖÞÖ»Öê»ÖÖ †ÃÖæ®Ö ÜÖÖ»Öᯙ 4 ÁÖêÞÖßŸÖ ×¾Ö³ÖÖÝÖ»Öê»Öê †ÖÆêü :
         1. ³ÖÖÂÖÖ †Ö¬ÖÖ¸üßŸÖ ˆ•ÖôûÞÖß ¬Ö›êü (1-6)
          2. ´ÖÃÖã¤üÖ ŸÖµÖÖ¸ü Ûú¸üÞÖê (7-17)
          3. ×™ü¯Ö(18-33)
          4. “ÖÖ“ÖÞÖß ¯Ö׸üõÖÖ (1-4)

• ´Ö¸üÖšüß-ØÆü¤üß ŸÖÖÓסÖÛú ¾µÖÖܵÖÖ †Ö×ÞÖ ˆ““ÖÖ¸ü“µÖÖ ¿Ö²¤üÛúÖê¿ÖÖÃÖÆü †ÃÖ»Öê»Öê ÛúÖµÖÖÔ»Ö×µÖ®Ö †•ÖÔ †Ö×ÞÖ †Ö¸êüÜÖ®Öê ¯Ö׸ü׿Öšü ´ÖÖò›ü¶æ»Ö ´Ö¬µÖê ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öê †ÖÆêüŸÖ.

• ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ™òü²Ö¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûúºþ®Ö ŸÖã´Æüß ÃÖ¸üôû ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×´Öôû¾Öæ ¿ÖÛúŸÖÖ. "¯ÖϾÖÖÃÖ" ´ÖꮵÖæ ØÛú¾ÖÖ "ÃÖÓ×õÖ¯ŸÖ" ´ÖꮵÖæ “µÖÖ ÃÖÖÊÖ®Öê ŸÖã´Æüß ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö ×´Öôû¾Öæ ¿ÖÛúŸÖÖ.
• †¯Öê×õÖŸÖ ¿Ö²¤üÖ“µÖÖ ¯Ö×Æü»µÖÖ †õÖ¸üÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ. ŸÖã´ÆüÖ»ÖÖ ¤ãüÃÖ·µÖÖ ¯ÖÖ®ÖÖ¾Ö¸ü ‘Öê‰ú®Ö ÝÖê»Öê •ÖÖ‡Ô»Ö •Öê£Öê ›üÖ¾µÖÖ ²ÖÖ•Öæ»ÖÖ ‹Ûú ”ûÖê™üÖ ²ÖÖòŒÃÖ ×¤üÃÖê»Ö •ÖÖê ¿Ö²¤üÖ“Öß ÃÖã“Öß ¤üÖÜÖ¾Öê»Ö.
• †¯Öê×õÖŸÖ ¿Ö²¤üÖ¾Ö¸ü ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ †Ö×ÞÖ ÜÖÖ»Öᯙ ´ÖÖ×ÆüŸÖß ˆ•Ö¾µÖÖ ²ÖÖ•Öã»ÖÖ ¤üÖÜÖ×¾Ö»Öß •ÖÖ‡Ô»Ö. ØÆü¤üß ¿Ö²¤ü, ŸµÖÖ“ÖÖ †£ÖÔ †Ö×ÞÖ ŸµÖÖ“Öê ¾µÖÖÛú¸üÞÖÖŸ´ÖÛú ×¾Ö³ÖÖÝÖ (®ÖÖ´Ö, ×ÛÎúµÖÖ¯Ö¤ü, Ø»ÖÝÖ, ÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ´ÖÖ×ÆüŸÖß •Öß »ÖÖÝÖæ ÆüÖê‡Ô»Ö.)
• •Öê£Öê µÖÖêÝµÖ †ÖÆêüŸÖ ŸÖê£Öê ÃÖÖÓÃÛéúŸÖßÛú ×™ü¯ÖÖ ×¤ü»Ö껵ÖÖ †ÖÆêüŸÖ.

×™ü¯Ö : ÆüÖ ´ÖµÖÖÔפüŸÖ ¿Ö²¤üÛúÖê¿Ö †ÖÆêü.

†Ö´ÆüÖ»ÖÖ †Ö¿ÖÖ †ÖÆêü ×Ûú, ÛúÖµÖÖÔ»Ö×µÖ®Ö Ûú´ÖÔ“ÖÖ¸üß, ÃÖÖ´ÖÖ®µÖ ×¾ÖªÖ£Öá †Ö×ÞÖ ×¿ÖõÖÛú µÖÖÓ®ÖÖ Æêü ¯ÖòÛêú•Ö ˆ¯ÖµÖÖêÝÖß, ˆŸÃÖãÛúŸÖÖ ¯ÖãÞÖÔ †Ö×ÞÖ ¾ÖÖ¯Ö¸üÞµÖÖÃÖ ÃÖÖê¯Öê •ÖÖ‡Ô»Ö. †Ö´Æüß ŸÖã´Ö“µÖÖ ´ÖŸÖÖÓ“Öê †Ö×ÞÖ ÃÖã“Ö®ÖÖÓ“Öê þÖÖÝÖŸÖ Ûú¸üŸÖÖê.

‡ŸÖ¸ü ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ³ÖÖÂÖÖÓ“µÖÖ ´Ö¤üŸÖß®Öê ØÆü¤üß ×¿ÖÛúÞµÖÖÃÖÖšüß µÖê£Öê ׌»ÖÛú Ûú¸üÖ